Çene Cerrahisi

Ağız, çene ve yüz bölgesi; konuşma, çiğneme ve yutma gibi önemli fonksiyonları bir arada barındırır. Bu bölgede mevcut olan sorunlar kimi zaman konuşma, çiğneme gibi fonksiyonları sıkıntıya sokabilir. Mevcut sorunların giderilmesinde kullanılabilen yöntemlerden biri de çene cerrahisi işlemleridir. Çene cerrahisi, diş hekimi tarafından yapılan klinik muayene neticesinde bir seçenek olarak ele alınır. Her hastada yapısal sorunların giderilmesi için mutlaka çene cerrahisi işlemlerinin uygulanması gerekmez. Diş hekimi tarafından yapılan muayene sonrasında bir değerlendirme yapılır ve çene cerrahisi alanları kapsamında sorunun ele alınması gündeme gelebilir.

Çene Cerrahisi Nedir?

En genel şekli ile çene cerrahisi nedir sorusunu, "ağız, çene ve yüz bölgesinin fonksiyonel ve yapısal sorunlarını ele alan bir diş hekimliği uzmanlık alanı" şeklinde yanıtlayabiliriz. Çene cerrahisi alanı, çene kemiklerinden, dişlere, ağız içi dokulardan yüze kadar pek çok bölgeyi kapsayabilir. Sıraladığımız tüm bu yapıların değerlendirmesi için çene ekleminin hareketi, çiğneme fonksiyonu, ağız içi yerleşim, yüzü etkileyen yapılar ve ağız içindeki yumuşak dokular gibi pek çok alan klinik muayeneden geçirilir.

Çene cerrahisi alanının temel hedefi, ilgili bölgenin detaylı bir şekilde incelenmesi ve gerek görülmesi durumunda uygulanacak cerrahi işlemlerin planlanması, değerlendirilmesidir. Multidisipliner bir alan olduğu söylenebilir çünkü bu diş hekimliği alanı geniş kapsamlı bir değerlendirmeyi içerir.

Çene Cerrahisinin İlgi Alanları

Çene cerrahisinin ilgi alanları hem yapısal sorunları hem de fonksiyonel problemleri içerir. Genel olarak bu ilgi alanlarına şu örnekleri verebiliriz:

• Çene Eklemi Problemleri

Çene hareketlerinin değerlendirilmesini gerektiren çene eklemi problemleri çene cerrahisinin ilgi alanlarından biridir. Çene ekleminde yaşanan bazı fonksiyon değişiklikleri, hareket kısıtlamaları, diş hekimi tarafından incelenebilir. Aynı zamanda çene ekleminin hareketi sırasında ses çıkması, açma kapama işlemleri esnasında zorlanma olması ya da komşu dokularda rahatsızlık hissedilmesi buna örnek gösterilebilir. Bu sorunlar yaşandığında diş hekimi tarafından çene kemiği, eklem diski, çevre kaslar ve bağ dokuları gibi pek çok alan incelenir.

• Gömülü Diş Cerrahisi

Herhangi bir nedene bağlı olarak dişlerin sürme yolunda ilerleyememesi durumunda hastalar gömülü diş cerrahisi hakkında bilgi almak isteyebilirler. Dişin sürememesi ya da çene içerisinde farklı açılarla konumlanması gibi durumlarda çene cerrahisi değerlendirmesi diş hekimi tarafından yapılabilir. Gömülü dişler; çene kemiklerinin yapısı, dişlerin konumu veya yumuşak dokularla ilişkili sebeplerle değerlendirilebilir ve aynı zamanda görüntüleme metotlarıyla analiz edilmeleri mümkün olabilir.

• Kist ve Lezyonların Değerlendirilmesi

Kist ve lezyonlar ağız içi dokularda meydana gelebilen oluşumlardır. Çene cerrahisi alanları arasında yer alan kist ve lezyonlarda kimi zaman büyüme ya da dokusal özellik değiştirme gibi bir tablo da ortaya çıkabilir. Klinik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile ağız içi kist ve lezyonlarının değerlendirilmesi sağlanabilir.

• Travmaların Ele Alınması

Ağız, çene veya yüz bölgesine darbe alınması neticesinde travmalar meydana gelebilir. Bu travmalar çeşitli problemlere neden olabildiği için fonksiyon ve yapısal anlamda incelemeye gerek duyulabilir. Çünkü travmalar; çene kemiklerini, dişleri, yumuşak dokuları veya yüz bölgesindeki diğer anatomik yapıları etkileyebilir.

• Dental İmplant Planlaması ile İlişkili Cerrahi İşlemler

Dental implantların uygulaması öncesinde çene kemiği yapısının detaylı şekilde değerlendirilmesine ihtiyaç duyulur. Aynı zamanda çene kemiği yoğunluğu da dental implant uygunluğunun değerlendirilmesinde önemlidir. Bu nedenle implant öncesi cerrahi değerlendirme ile kemik miktarı, kemiklerin durumu ve yoğunluğu gözden geçirilir.

Çene Cerrahisi Süreci Nasıl İlerler?

Genel olarak ağız ve çene cerrahisi süreçleri kişiden kişiye değişebilen aşamalardan oluşur ve her aşamanın süresi de yine kişiye göre farklılık gösterir. Genel olarak bir fikir vermesi bakımından çene cerrahisi sürecinin şu şekilde ilerlediğini söyleyebiliriz:

• Muayene: Diş hekimi tarafından ağız, çene ve yüz bölgesinin detaylı incelemesi yapılabilir.
• Görüntüleme: Gerek görülmesi durumunda röntgen, tomografi ya da diğer görüntüleme yöntemlerinden destek alınabilir.
• Planlama: Diş hekimi elde edilen veriler ve muayene sonuçları doğrultusunda işlem planlaması yapabilir.
• Cerrahi İşlem: Planlanan işlem, kişinin durumu göz önünde bulundurularak gerçekleştirilebilir.
• Kontroller: İşlem sonrasında belirli periyotlarla kontroller yapılabilir. Çene cerrahisi süreci kişisel faktörlere, işleme ve iyileşme süreçlerine göre değişebilir. Her birey için çene cerrahi süresi aynı zaman diliminde tamamlanmaz.

Sık Görülen Çene Cerrahisi Uygulamaları

Bazı çene cerrahisi uygulamalarına daha sık ihtiyaç duyulur ve dolayısıyla bu işlemlerin gerçekleştirilme sıklığı daha fazladır. Sık görülen çene cerrahisi uygulamalarına bazı örnekler verebiliriz:

• Gömülü diş cerrahisi: Dişlerin sürme yolunda ilerlememesi durumunda dişlerin incelenmesi sürecini kapsar.
• Yumuşak doku işlemleri: Ağız içi dokuların genel yapısının değerlendirilmesini içerir ve yumuşak dokuların detaylı değerlendirmesini kapsar.
• Ağız içi kistlerin değerlendirilmesi: Kist ve lezyonlar gibi dokusal değişimlerin incelenmesine yönelik süreç bu kapsamda değerlendirilir.
• Çene eklemi sorunlarının ele alınması: Çene eklemi hareketlerinin ve fonksiyonlarının incelenmesini gerektiren durumlar olarak özetleyebiliriz.

Kimler İçin Çene Cerrahisi Değerlendirilebilir?

Kimler için çene cerrahisinin değerlendirileceğine diş hekimi tarafından karar verilmelidir. Kişisel durumlar farklılık gösterebildiğinden diş hekimi tarafından yapılan muayene ile bir değerlendirme yapılır. Çene cerrahisinin bir seçenek olarak değerlendirilebildiği durumlara birkaç örnek verebiliriz:

• Travma sonrası çene fonksiyonunda değişiklik meydana gelmesi
• Ağız içinde yer darlığı olması
• Çene kapanış sorunlarının bulunması

Sıraladığımız bu örnekler dışında daha spesifik durumlarda da diş hekimi tarafından çene cerrahisi değerlendirmesi önerilebilir.

İyileşme Süreci Hakkında Bilgiler

Çene cerrahisi sonrası iyileşme süreci kişiden kişiye değişir. Bunun nedeni cerrahi olarak müdahale edilen dokuların kendini yenileme sürecinin her bireyde aynı olmamasıdır. Ayrıca hangi teknikle nasıl bir müdahale yapıldığı da iyileşme sürecini etkiler. Bireylerin genel sağlık durumları, yaşları ya da dokuların yenilenme hızı farklı olabilir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda iyileşme süresine dair kesin bir zaman dilimi belirtilemez. Hastaların kontrollerine düzenli bir şekilde gitmeleri, iyileşme durumunun değerlendirilebilmesi bakımından önem arz eder. İyileşme sürecinde ağız hijyeninin sağlanmasına ve beslenme rutininin diş hekiminin öneri ve uyarılarına göre düzenlenmesinde fayda olacaktır.

Çene Cerrahisi ve Ücretlendirme

Çene cerrahisi işlemlerinin kapsamı ve içeriği kişiden kişiye değişir. Dolayısıyla çene cerrahisi ücretlendirmeleri de her birey için aynı rakamlara tekabül edemez. Ücretlendirme kişisel ihtiyaçlara ve planlamaya göre diş hekimi tarafından belirlenir. Öncelikle ağız içi muayeneden geçilmesi ve diş hekimi tarafından bir planlama yapılmasına ihtiyaç vardır. İşlemin türü, görüntüleme gereksinimleri, kullanılan cerrahi teknikler, takip süreci gibi faktörlerin ücretlendirmeyi etkileyen unsurlar olduğu söylenebilir.

Sonrasında Dikkat Edilebilecek Genel Noktalar

Çene cerrahisi işlemlerinin ardından dikkat edilebilecek unsurlar, kişisel faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Ancak genel olarak birkaç unsurun önemli olduğundan söz edebiliriz.

• Ağız Hijyeni: Bölgenin temiz tutulması kişisel duruma göre önem taşıyabilir ve bu nedenle ağız hijyeninden ödün verilmemesi mühimdir.
• Beslenme Alışkanlıkları: İşlem sonrası ilk günlerde daha yumuşak gıdaların tercih edilmesi gerekebilir; ancak bu durum bireysel değerlendirmeye bağlıdır ve diş hekimi tarafından iletilen uyarıların, önerilerin dikkate alınması gerekir.
• Kontroller: Çene cerrahisi sonrasında kontrollerin periyotları diş hekimi tarafından belirlenir. Kontrol muayenelerinin aksatılmaması, sürecin de aksamaması adına önemlidir.
• Günlük Rutin: Günlük yaşamda ağız içi bölgeyi zorlayabilen ya da dokulara zarar verebilecek davranışlardan kaçınılması gerekir. Kalem ısırma, gözlük sapı ısırma, geceleri diş sıkma ya da dişleri gıcırdatma gibi davranışlar ağız ve diş yapısına zarar verebilir.